Қазақстандағы мобильді аударымдар: аударым қашан кәсіпкерлік табыс белгісі болып саналады
2026 жылғы бақылау критерийлерін, жеке аударым мен кәсіпкерлік түсім айырмасын, құжаттарды және банк не салық органы сұрау салғандағы әрекетті түсіндіреміз.
Қысқаша жауап: туыстың көмегі, қарызды қайтару немесе ортақ сыйлыққа жиналған ақша картаға түскені үшін ғана кәсіпкерлік табысқа айналмайды. 2026 жылдан бастап банк екі сандық шарт қатар орындалғанда салық органына мәлімет береді: қатарынан үш күнтізбелік айдың әрқайсысында жеке шотқа 100 және одан көп әртүрлі адамнан ақша түсуі және осы үш айдағы түсімнің жалпы сомасы 12 ең төменгі жалақыдан асуы.
2026 жылғы ЕТЖ — 85 000 ₸, тиісінше 12 ЕТЖ — 1 020 000 ₸. Критерийге сәйкес келу мәліметті беру мен операциялардың мәнін тексеруге негіз болады, бірақ ол автоматты түрде салық, айыппұл есептеу немесе барлық түсімді кәсіпкерлік кіріс деп тану емес.
2026 жылғы критерийлер қалай есептеледі
| Шарт | Есептеу тәртібі | Маңызды түсінік |
|---|---|---|
| Кезең | Қатарынан үш күнтізбелік ай | Жыл ішінен еркін таңдалған кез келген үш ай емес |
| Саны | Үш айдың әрқайсысында 100 және одан көп әртүрлі жіберуші | Аударым саны емес, ақша жіберген тұлғалар саналады |
| Сомасы | Үш айда жиынтығы 12 ЕТЖ-дан көп | 2026 жылы 1 020 000 ₸-дан көп |
| Шот | Кәсіпкерлікке арналмаған жеке банк шоты | Бизнес түсімін кәсіпкерге арналған шот пен төлем құралы арқылы қабылдаған жөн |
Сан мен сома шарттары бірге орындалуы керек. Мысалы, 150 жіберушіден жалпы 600 000 ₸ түссе, сомалық шек орындалмайды. Ал бес туыстан 2 000 000 ₸ түсуі жіберушілер санына сәйкес келмейді. Салық органы нақты кәсіпкерлік әрекетті басқа заңды негізбен зерттей алады, бірақ дәл осы мобильді аударым критерийі орындалған болып саналмайды.
Жеке аударым мен кәсіпкерлік түсімнің айырмасы
| Жағдай | Ықтимал сипаты | Нені сақтау керек |
|---|---|---|
| Ата-ана емделуге ақша жіберді | Жеке көмек | Хат алмасу, медициналық шот, қажет болса туыстықты растау |
| Достар ортақ сапар шығынын қайтарды | Жеке шығынды өтеу | Чек, шығын есебі, төлем мақсаты |
| Қарыз алушы қолхат бойынша ақшаны қайтарды | Жаңа табыс емес, қарызды қайтару | Қолхат не қарыз шарты, бастапқы аударым |
| Сатып алушылар тауар үшін жеке картаға тұрақты төлейді | Кәсіпкерлік түсім белгісі | Сату есебі; кейінгі төлемді бизнес құралымен қабылдау |
| Шебер көптеген клиенттен қызмет ақысын алады | Қызметтен түскен табыс | Шарт, чек және тиісті режимдегі салық есебі |
Төлем мақсатына «сыйлық» деп жазу факті бойынша тауар сатуды сыйлыққа айналдырмайды. Сол сияқты ірі жеке аударым тек көлеміне байланысты кәсіпкерлік түсім болмайды. Тұрақтылық, тауар немесе қызмет ұсыну, жарнама, клиентпен хат алмасу, чек және өзге дәлелдер бірге бағаланады.
Үш практикалық мысал
1-мысал — отбасылық көмек. Азамат үш айда сегіз туыстан емделуге 1 500 000 ₸ алды. Сома шегінен асқанымен, әр айда 100 әртүрлі жіберуші жоқ. Сандық критерий орындалмайды. Ақшаның мақсатын растайтын құжаттарды сақтаған дұрыс.
2-мысал — үй кондитері. Үш айдың әрқайсысында 120–140 әртүрлі сатып алушыдан төлем түсіп, жалпы сома 1 800 000 ₸ болды. Екі шарт та орындалған және операциялар тауар ақысын көрсетеді. Банк мәлімет беруі мүмкін; иесі қызметін тиісті түрде тіркеп, чек беріп, бизнес-шот қолдануы керек.
3-мысал — ата-аналар комитетінің жинағы. Бір айда 110 ата-ана іс-шараға ақша аударды, келесі екі айда жаппай түсім болмады. «Қатарынан үш айдың әрқайсысында» талабы орындалмайды. Дегенмен ұйымдастырушы смета, төлем тізімі мен шығын чектерін сақтағаны жөн.
Мәлімет берілгеннен кейін не болады
Банк салық берешегі туралы шешім қабылдамайды. Ол ережеде көзделген мәліметті мемлекеттік кірістер органына береді. Одан кейін салық органы оны қызметтің тіркелуімен, декларациямен, чекпен және өзге дерекпен салыстырады. Азаматтан түсініктеме мен құжат сұралуы, ал есепке алынбаған кәсіпкерлік түсім болса, салық міндеттемесін орындау ұсынылуы мүмкін.
Хабарламаны елемеңіз де, кездейсоқ SMS сілтемесімен жауап бермеңіз. Оны салық төлеуші кабинетінде, e-Salyq Azamat-та немесе МКК ресми байланысы арқылы тексеріңіз. Жалпы ережелер үшін жаңа Салық кодексі туралы шолуды оқыңыз.
Аударымның жеке сипатын қандай құжат растайды
- қарыз шарты немесе қолхат және ақшаның бастапқы берілгенін растау;
- ортақ шығынның чектері мен есебі;
- жеке мүлікті сату шарты;
- нақты жағдайға сай сыйға тарту немесе туыстық құжаты;
- хат алмасу, төлем мақсаты және банк үзіндісі;
- ұжымдық жинақтың сметасы мен есебі.
Төлемдегі бір ғана түсініктеме операция мәртебесіне кепіл болмайды. Құжаттар бір-біріне қайшы келмей, шынайы жағдайды көрсетуі тиіс. Кейінгі күнмен жалған қолхат жасамаңыз.
Тауар мен қызмет ақысын дұрыс қабылдау
- Қызметтің кәсіпкерлікке жататынын анықтап, белгіленген тәртіппен тіркеңіз.
- Тиісті салық режимін таңдап, түсім есебін жүргізіңіз.
- Бизнеске арналған банк шоты мен төлем құралын қолданыңыз.
- Заң талап етсе, сатып алушыға чек беріңіз.
- Жеке аударым мен клиент төлемін араластырмаңыз.
- Банк үзіндісін есеп пен декларацияға сәйкестендіріңіз.
Кәсіпкерлік түсім үшін бизнеске арналған есеп айырысу шотын пайдаланыңыз. Клиент банк картасымен, сайтта немесе төлем сілтемесі арқылы төлесе, эквайрингті бөлек салыстырыңыз: комиссия, ақша түсу мерзімі, жабдық не интеграция, қайтарым және есеп құжаттары маңызды. Өзге құралдар бизнеске арналған қаржы өнімдері бөлімінде, ал «түсім», «салық агенті» және «декларация» ұғымдары қаржы сөздігінде берілген.
Сұрау салу келсе не істеу керек
- Ресми сервисте жіберуші мен жауап мерзімін тексеріңіз.
- Көрсетілген кезеңнің банк үзіндісін жүктеңіз.
- Операцияларды жеке көмек, қарызды қайтару, жеке мүлік сату және кәсіпкерлік түсім деп бөліңіз.
- Әр топқа қысқа түсінік пен растайтын құжат қосыңыз.
- Түсімнің бір бөлігі шынында кәсіпкерлік табыс болса, жасырмай, тіркелу, есепті түзету және төлеу тәртібін анықтаңыз.
- Сома елеулі не дау күрделі болса, жауап мерзімі біткенше маманға жүгініңіз.
Табысты өз бетінше көрсету міндеті туындаса, 2026 жылғы 270.00 нысаны туралы материалды тексеріңіз.
Жиі қойылатын сұрақтар
100 аударымнан кейін салық бірден есептеле ме?
Жоқ. Ереже әр үш айдың әрқайсысындағы 100 әртүрлі жіберушіні және кезеңде 12 ЕТЖ-дан асатын соманы қатар талап етеді. Мәлімет беру автоматты салық есептеу емес.
Өз шоттарым арасындағы аударым табыс па?
Өз ақшаңызды бір шоттан екіншісіне көшіру жаңа табыс туғызбайды. Операция байланысын көрсету үшін екі шоттың да үзіндісін сақтаңыз.
Клиент төлемін жеке картаға қабылдай беруге бола ма?
Бұл салық және банк тәуекелін арттырады. Кәсіпкерлік түсім үшін бизнеске арналған құралдарды қолданып, есеп айырысуды заңға сай рәсімдеңіз.
МКК критерийі үшін банк картаны автоматты бұғаттай ма?
Мәлімет беру критерийі мен банктің қаржы мониторингі — бөлек рәсімдер. Шектеу бір санға емес, заңға, шартқа және нақты тәуекелге байланысты.
06.08.2026 тексерілді. Ресми дереккөздер: МКК мобильді аударым критерийлері туралы, МКК-ның 2026 жылғы түсіндірмесі, Қаржы министрлігінің 2026 жылғы көрсеткіштері.
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға рұқсат етілген қызмет көрсетсеңіз, аударым тәсілімен бірге табысты дұрыс рәсімдеу де маңызды. Kaspi, төлем және чек нұсқаулығында QR, кәдімгі аударым мен қолма-қол есеп бөлек түсіндірілген: автоматты тіркелген төлемді басқа қосымшада қайталамаңыз.