Қолға тиетін жалақы қалай есептеледі
Есептелген жалақыдан 10% міндетті зейнетақы жарнасы (МЗЖ) және 2% қызметкердің міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарнасы (МӘМС) ұсталады. Жеке табыс салығы (ЖТС) бүкіл жалақыдан емес, осы жарналар мен қолданылатын базалық шегерім алынғаннан кейінгі салық базасынан есептеледі.
ЖТС = max(0; есептелген сома − МЗЖ − МӘМС жарнасы − шегерім) × 10%
Қолға тиетіні = есептелген сома − МЗЖ − МӘМС жарнасы − ЖТС. База нөл не теріс болса, ЖТС нөлге тең: теріс салық есептелмейді. Нөл енгізілсе, ұсталымдар да нөл болады. ЕТЖ-дан төмен сома толық емес айға не жұмыс уақытына қатысты болуы мүмкін; калькулятор еңбекақы мөлшерінің заңдылығын тексермейді.
2026 жылғы көрсеткіштер: АЕК — 4 325 ₸, ЕТЖ — 85 000 ₸. Бір агенттегі МЗЖ айлық базасының шегі — 50 ЕТЖ (4 250 000 ₸), ең жоғары жарна — 425 000 ₸. МӘМС жарнасы базасының шегі — 20 ЕТЖ (1 700 000 ₸), ең жоғары жарна — 34 000 ₸. Қолдау көрсетілетін 1 млн ₸-ге дейінгі жалақы аралығында бұл шектерге жетпейді.
30 АЕК шегерімі бар мысалдар
| Есептелгені | МЗЖ | МӘМС жарнасы | ЖТС | Қолға тиетіні |
|---|---|---|---|---|
| 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 300 000 | 30 000 | 6 000 | 13 425 | 250 575 |
| 500 000 | 50 000 | 10 000 | 31 025 | 408 975 |
300 000 ₸ есептелсе, салық базасы: 300 000 − 30 000 − 6 000 − 129 750 = 134 250 ₸. ЖТС — 13 425 ₸, қолға — 250 575 ₸. Сол жалақыдан базалық шегерімсіз қолға 237 600 ₸ тиеді. Кері режимде шегеріммен қолға 250 575 ₸ алу үшін 300 000 ₸ есептеу қажет.
Жиі қойылатын сұрақтар
Бұл есеп кімге арналған?
Бұл есеп МЗЖ мен МӘМС жарнасын төлейтін, бір жұмыс берушіден ғана жалақы алатын, арнайы жеңілдіктері жоқ кәмелетке толған ҚР резиденті — жалдамалы қызметкерге арналған. Зейнеткерлерге, жарнадан босатылған санаттарға, ЖК-ге, өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға және азаматтық-құқықтық шарттарға жарамайды. Бейрезиденттер мен ерекше төлем алатын қызметкерлерге бөлек есеп қажет.
30 АЕК шегерімін қашан қосу керек?
Осы жұмыс беруші өтінішіңіз бойынша базалық шегерімді қолданса, белгілеңіз. 2026 жылы шегерім айына 129 750 ₸, күнтізбелік жылда 1 557 000 ₸-ден аспайды және тек бір салық агентінде қолданылады. Ол МЗЖ мен МӘМС жарнасын емес, ЖТС базасын азайтады. Қолданылатыны расталмаса, белгіні алып тастаңыз.
Неліктен нәтиже есеп айырысу парағынан өзгеше?
Бухгалтерия нақты төлем құрамын, жеңілдіктерді, қайта есептеулерді және өткен айлардың деректерін ескереді. Мұнда олар есептелмейді: басқа табыссыз және шегерімдерді тасымалдаусыз жеке қалыпты ай көрсетіледі. Жұмыс берушінің МЗЖ, әлеуметтік аударымдары мен МӘМС аударымдары бұл модельде жалақыдан ұсталмайды. Дөңгелектеу де аздаған айырма беруі мүмкін.
Неліктен есептелген сома 1 млн ₸-ден аспайды?
Бұл заңдағы жалақы шегі емес, осы жеңілдетілген құралдың шекарасы. Үдемелі ЖТС жылдық салық салынатын табысқа байланысты: 8 500 АЕК-ке (36 762 500 ₸) дейін 10%, асқан бөлігіне 15%. Бұл айлық емес, жылдық шек. Әр айдағы жалақы 1 млн ₸-ден аспаса және өзге табыс болмаса, модель 10% мөлшерлеме шегінде қалады.
Көрсеткіштер мен шектеулер 02.10.2026 күні тексерілді. Есеп анықтамалық сипатта; ерекше жағдайларды бухгалтерден немесе салық кеңесшісінен нақтылаңыз.